Allerjiden Korunma Tedbirleri

Başlıklara dön

Allerjik hastalıklardan korunma hastalığa sebep olan allerjenlerin hasta çevresinden uzaklaştırılması ile başlar. Buna "elimininasyon" adı verilir.

    Eliminasyon, allerjenlerden sadece besin, ilaç ve evcil hayvanlar için mümkündür.

    Solunum yolu ile vücumuza giren allerjenlere (polen, küf mantar sporları, toz akarları) karşı ancak sınırlı eliminasyon uygulanabilir.

Emilinasyon

Başlıklara dön

       Bilhassa besin ve ilaç allerjilerinin tedavilerinde en etkili ve emin yol eliminasyon yani o maddelerin hasta tarafından kullanılmamasıdır. Allerjik hastalıklara sebep olan bu allerjenler ağız yolu ile vücuda girdiği için hastanın bu maddelerden uzak kalması mümküdür. Aynı şekilde evde beslenen kuş, kedi veya köpek gibi evcil hayvanların da evden uzaklaştırılması gerekmektedir. Fakat allerjik nezle ve bronşiel astmaya sebep olan polen, küf mantar sporları ve ev tozu gibi gibi allerjenler havadan solunum yolu ile vücudumuzagirdiklerinden bunların tam eliminasyonu mümkün olmasa bile kısmen azaltılması bile hastalığın belirtilerini hafifletebilir.

     Solunum yolu allerjisi olan hastaların çevresindeki ev tozu allerjenlerinin azaltılması çok önemlidir. Evde en ileri teknoloji ile çalışan elektrikli süpürgeler bile olsa, hasta temizliğini kendi yapmamalı hatta temizlik yapılırken evde bulunmamalıdır. Kısa bir süre toz içinde kalan bir hastanın solunum sistemine depolanan tozlar (ev tozu akarları, küf mantar sporları) günlerce hatta haftalarca allerjik şikayetleri devam ettirmeye yeterli olabilir.

Böyle hastaların herhangi bir maske kullanması da aldatıcı olur, çünkü bu tozlar 3-5 mikron küçüklüğünde olduğundan maskeden hava ile birlikte solunum sistemine geçebilir. Ancak böyle hastalar ıslak bezle burun ve ağızlarını kapayarak sehpa veya masa üstü tozlarını alabilirler.

    Eliminasyon hastanın günlük zamanının üçte birini geçirdiği yatak odasında ciddi şekilde yapılmalıdır. Buna göre;

           1) Hastanın yatak odası en az ayda bir defa evden başka yere taşınılıyormuş gibi tamaman boşaltılır. Oda temizlendikten sonra odaya yalnız hastanın günlük ihtiyacı olan elbise, kitap ve günlük gerekli eşyalar temizlenerek tekrar konur.

            2) Odanın perdeleri yıkanır ve her tarafı ıslak bezle silinir.

           3) Yatak, yastık ve yorganları sentetik elyaf olanları tercih edilir. Bunlar da ayda bir 60 derecede yıkanmalıdır. Kuş tüyü ve yün yastık yorganlar odadan dışarıya çıkarılmalıdır.

           4) Çocuğun sadece plastikten yapılmış veya 60 derecede yıkanmış oyuncaklar ile oynamasına musaade edilir.

         5) Piyasada satılan bazı kimyasal maddeler ile ev akarlarının azaltılması mümkündür. Fakat 2-3 ayda bir tekrar edilme zorluğu ve pahalı olması nedeniyle yaygın kullanılmamaktadır.

          6) Ev içinde kuş, köpek ve kedi gibi evcil hayvan beslenmemeli ve sigara içilmemelidir.

Küf Mantarları ve Sporlarından Korunma

Başlıklara dön

Genelde küf mantar sporları rutubetli ortamda çağaldılkları için hasta çevresindeki havanın rutubet oranının yüzde 35 ın altında tutulmasına gayret edilmelidir. Yaz aylarında klima veya diğer mevsimlerde nem alıcı aygıtlarla mümkün olabilir.
    

Mantarlar çöp tenekelerinde çok hızlı üreyebildiği için çöplerin uzun süre ev içinde bekletilmemesi gerekir. Yatak odalarında mümkünse duvardan duvara halı olmaması tercih edilmelidir. Mantarlar rutubetli ve karanlık dolaplarda çok rahat ürediği için buraya konan eşyalar kuru ve temiz olmalıdır.
    

Ev çiçekleri fazla zararlı olmamakla beraber çok miktarda olduğu zaman bulundukları odanın rutubetini artırarak mantar sporlarının artmasına sebep olabilirler. Ayrıca saksı toprakları üstünde küf mantarları kolay büyüyebildikleri için topraklarının karıştırılması ve havalandırılması da faydalı olabilir.
    

Yazlık evler, antika eşya satan dükkanlar, yeşil seralar, otel odaları ve bodrum katlar mantar sporları bakımından çok zengin yerlerdir. Ev ve arabalarda bulunan ve uzun süre kullanılmıyan klimalar ilk kullanıldıkları günlerde içinde çoğalan küf mantar sporlarını bol olarak havaya yaydıklarından hastaların dikkatli olmaları gerekir.
    

Sulandırılmış bazı deterjanlar ile küflü yerleri temizleyerek mantarların çoğalmalarını yavaşlatmak mümkün olabilir. Allerjik hastaların yazlıklarındaki bütün kış havalanmayan evlerine ancak temizlik yapıldıktan, ve eşyaların temizlendikten sonra gitmeleri tavsiye edilir.

Allerjik Hastalıkları Önleyici Tedbirler

Başlıklara dön

Allerjik bünyeli olarak doğan bebeklerde allerjik hastalıkların başlamaması ve geciktirilmesi için bazı önlemler alınabilir. Bu bebekler en az 6 ay anne sütü ile beslenmeli ve bu sürede diğer katı besinler verilmemelidir. Böyle bebeklerin evlerinde kedi, köpek, kuş gibi evcil hayvanlar beslenmemeli ve sigara içilmemelidir. Sık sık sebepsiz hastalanan ve tekrarlayan burun akıntısı, öksürük ve hırıltılı solunumlu çocuklarda allerjiden şüphelenmelidir.
    

Çocuklarda allerjik hastalıkların teşhisi fazla geciktirilmeden yapılmalı ve gereken önlemler alınmalıdır. Geç teşhis konulması ve yetersiz tedavi çocuğun sağlığı ile birlikte sosyal bakımdan da gelişmesini olumsuz yönde etkiler. Uygun tedavi yapılmayan çocukların okul devamsızlıkları nedeniyle eğitimleri aksamakta, arkadaşlarıyla oynayamadıklarından sosyal gelişmeleri tam olamamakta ve bazen aile-içi huzursuzluklara da neden olmaktadırlar.
    

Çocuklardaki allerjik hastalıkların erişkinlerdekine nazaran daha olumlu yönleri de vardır. Çocuklarda allerjilere neden olan çevresel faktörleri ortadan kaldırmak daha kolay olabildiği gibi hastalıkları erken safhada iken tedavi etmek ve komplikasyonları önlemek de çok daha kolay olmaktadır. Erişkin hastaların dikkat etmesi gereken hususlarda da şunlardır. Bu hastalar öncelikle hayat tarzında bazı değişiklikler yapmalıdır. Aslında bu değişiklikler kısıtlayıcı değildir. Aksine normalde herkesin sağlığını koruması için uyması gereken genel sağlık önlemleridir.
    

Bu önlemlerin başında spor gelmektedir. Kişinin durumu veya mesleği ne olursa olsun spor yapmalıdır. Bu hastalar için özel bir ekzersiz tipi yoktur. Ancak yapılan ekzersiz hergün en az 30 dakika kalp hızlandırıcı tarzda olmalı ve kol, bacak ve gövde hareketlerini geliştirecek şekilde olmalıdır. Genel kondüsyonun iyi olması astmalı hastalar için çok önemlidir. Böylelikle solunum yollarındaki ufak çaplı darlıklar belirti bile vermeyebilir. Çevre ve hava temizliği önemlidir.
    

 Mümkün olduğu kadar aşırı soğuk veya sıcaktan, aşırı kuru havadan (çok ısıtılmış az havalandırılmış evlerde olduğu gibi) ve çok rutubetli koşullardan uzak durmak gerekir. Alınan gıdalara dikkat etmeli, dengeli olarak karbonhidrat, yağ ve protein gruplarından uygun payını alacak şekilde beslenmelidir. Yeterince uyku ve dinlenmeye özen göstermeli ve fazla stresden kaçınmalıdır. Astma atağı sırasında panik yaratmadan neler yapılacağını ve bu ataktan nasıl korunulabileceğini öğrenmelidir. Bu sayede kişi daha rahat hissedecek ve tedaviden daha önemli olan bir şeyi yani "korunma"yı öğrenecektir.

Astma ve Allerjik Nezle Tedavisi

Başlıklara dön

Bronşiel astma ve allerjik nezle gibi allerjik hastalıklara sebep olan ve solunum yolu ile vücuda giren polen, küf mantar sporları, ev tozu akarlarından uzak durduğu halde solunum yolu şikayetleri olan hastalarda ilaç tedavisi yapılır. Fakat ilaçların hemen tümü semptomatik, yani geçici bir rahatlama yapmakdadır. Şikayetlerin tekrar ettiği hallerde benzer ilaçların tekrar alınması veya zaman zaman doktor kontol muayeneleri ile yeni ilaçların ilavesi gerekmektedir. Belirli bir süre ilaçlar ile sonuç alınamayan durumlarda “İmmünoterapi “ adı verilen aşı tedavisi uygulanır.
    

Ne kadar süre ilaç tedavisi ile hastalığın tedavi edileceği ve ne zaman aşı tedavisine başlanacağı doktorun ve aynı zamanda da hastanın tercihine bağlıdır. Son senelerde bilhassa bronşiel astmada kullanılan ilaçlarda büyük ilerlemeler olmuştur. Kimyasal yapıları benzer olmakla beraber çeşitli tip ve renk inhalasyon grubu ilaçlar tablet veya “sprey “ formlarında ezcane vitrinlerinde sergilenmektedir. Mevcut ilaçları devamlı kullanarak veya zaman zaman doktor kontrolü ile değiştirerek bronşiel astma veya nezle şikayetlerini hayat boyunca kontrol altında tutmak mümkündür. Ancak bu ilaçlarını bazılarının devamlı kullanılmasının sakıncaları vardır.