|
"...bronşiel
astma buluğ çağında
kendiliğinden geçer mi?” |
|
Bronşiel astmalı çocukların yüzde 30 unda
şikayetler buluğ çağına
erdiklerinde azalır, fakat bazen
erişkin yaş dönemine
girdiklerinde şikayetleri tekrar
başlayabilmektedir.
Ayrıca hastaların diğer
yüzde 30 unda hastalık
şikayetleri buluğ çağında bir
değişiklik göstermezken, geriye
kalan üçte birinin
şikayetlerinde artma
gözlenmektir.
|
|
“...teşhis
allerjik bronşit mi, astma mı?” |
|
Aslında allerjik bronşit ve astma eşanlamlı
kullanılan 2 teşhistir.
Halk dilinde hafif vakalar
için genellikle allerjik bronşit
daha ağır vakalar için astma
sözcüğü kullanılmaktadır.
Bebeklik çağında ateşli
viral enfeksiyon ile başlayan
allerjik bronşit durumlarında
“bronşiolit” deyimi de
kullanılır. Aslında bu
deyimlerin tümü hiperreaktif
solunum yolu hastalığı adı
altında da toplanabilir.
|
|
"...bronşiel
astmalılar spor yapmamalımıdır,
sözü doğru mu?” |
|
Bronşiel astmalılar diğer normal kimseler gibi her çeşit
sporu yapmalıdırlar.
Olimpiyatlar dahil çeşitli
spor dalları ile uğraşan birçok
astmalı kişiler bilinmektedir.
Bunlar arasında olimpiyatlarda
derece alanlar bile vardır.
|
|
"...sigaranın
astma ya zararı varmıdır?” |
|
Astmalılar kesinlikle sigara içmemelidir.
Hatta odadaki sigara dumanı bile
astmalının solunum yollarını
rahatsız edebilmektedir.
Araştırmalar, sigara içen
annelerin çocuklarında daha sık
astma ortaya çıktığını
göstermektedir.
|
|
"...allerjik
anneler çocuklarını emzirebilir
mi?” |
|
Anne sütü ile beslenen
çocukların besinlere karşı
allerji olma ihtimalleri daha
düşüktür. Bu nedenle özellikle
allerjik annelerin bebeklerini
en az 6-12 ay anne sütü ile
beslemeleri tavsiye
edilmektedir.
|
|
"...astmalı
kişiye özel bir diyet
gereklimi?" |
|
Besin maddeleri bazı allerjik
hastalıklara neden olabilir.
Ancak, bronşiel astmaya sebep
olmaları oldukça nadirdir.
Doktor tarafından tesbit
edilmedikçe bronşiel astmalı
hasta her besini yiyebilir.
Bebeklik yaşında tesbit edilen
besin maddelerine allerji
genellikle ileri yaşlarda
ortadan kaybolabilmektedır. Öte
yandan, sülfit ve benzeri katkı
maddeler içeren gıdalar astmalı
hastalarda şikayetlere neden
olabilir.
|
|
"...allerji
hastası diş hekimine
gidebilirmi?" |
|
Diş
tedavisi sırasında kullanılan
ilaçlara karşı allerjik
reaksiyon her kişide
görülebilir. Ancak bu maddelere
karşı allerjik reaksiyon görülme
ihtimali allerjik hastalığı olan
kişiler için daha fazla
değildir. Yani, bir allerji
hastası ile allerjik hastalığı
olmayan bir kişi arasında,
allerjik reaksiyonların görülme
ihtimali aynıdır.
Her hasta için diş tedavisi
öncesi nasıl titizlikle hikaye
alınması gerekiyor ve ne gibi
önlemler alınıyor ise bir
allerji hastası için de aynı
önlemler geçerlidir. Ancak diş
hekiminin kullandığı ilaçlara
daha önce allerjik reaksiyon
göstermiş olan kişiye aynı
tipteki ilaçların ne diş
tedavisinde ne de herhangi başka
bir yerde verilmemesi gerekir.
Zaten diş hekimleri bu yönden
bilgi ve tecrübe sahibi olan ve
allerjik bir reaksiyon görülse
bile ilk müdahaleyi yapabilecek
şekilde eğitilmiş kişilerdir.
|
|
“...astma
hastalarına narkoz
verilebilirmi?” |
|
Astma hastasının narkoz
almasında sakınca olmadığı gibi,
ağır astma krizlerinde bazen son
çare olarak hastaya narkoz
verilerek ancak nefes alması
sağlanablir.
Sadece astmalı kişilerde
değil herkesde anestezi
sırasında bronş
hiperreaktivitesi gözlenebilir.
Anestezi uzmanları tecrübe
ve bilgi sahibi olduklarından
astmalı hastalarda anestezi
vermekte güçlük çekmezler.
|
|
“...astmalı
hastalar uçağa binebilirmi?" |
|
5
-10 bin metre yükseklikte uçan
jetlerde, kabin içi oksijen
konsantrasyonu deniz seviyesine
nazaran biraz daha düşüktür.
Ancak bu durum astma hastasının
uçağa binmesini engelleyecek
oranda değildir.
|
|
“...sinüzitlerin
allerjik nezle ile ilişkisi
varmı?” |
|
Burun mukozası yüz sinüsleri ile
sıkı komşuluk içinde olduğundan
allerjik nezleli hastalarda
kolaylıkla sinüslerin kanalları
tıkanarak enfeksiyon
gelişebilir. Allerjik nezleli
hastaların yüzde 40 ında sinüzit
birlikte bulunur.
|
|
“...astmalı
çocuklarda bademcik ve adenoid
ameliyatı olabilirmi?” |
|
Çocuk astmalı olsun veya olmasın
bademcik ve adenoidleri (geniz
eti) enfeksiyon odağı haline
gelmişse cerrahi olarak alınması
gerekebilir. Allerjik nezle veya
astma ameliyatı engelleyici bir
durum değildir. Ancak, allerjik
şikayetler tonsil veya adenoid
ameliyatı ile iyileşmez.
|
|
“...allerji
psikolojik bir hastalıkmıdır?” |
|
Emosyonel olaylar, korku,
heyecan, sinirlilik yukarıda
taşan bardak örneklerinde de
anlatıldığı gibi allerjik
hastalıklara sebep olmazlar ama
kişide mevcut olan allerjik
şikayetlerin artmasına neden
olabilirler. Özellikle
çocukların hasta muamelesi
yapılmadan arkadaşları ile
kısıtlama olmaksızın koşup
oynaması izin verilmelidir.
|
|
“...allerjik
hastalıkların tedavisinde
kişinin genel sağlığı da
önemlimidir?” |
|
Evet. Dengeli beslenme,
programlı bir şekilde egzersiz
yapmak, düzenli uyku ile vücudu
yeterince dinlendirebilmek
kişinin genel sağlığı bakımından
ve allerjik hastalıkların
tedavisi için çok önemlidir.
Sigara kesinlikle içilmemelidir.
|
|
“...hava ve iklim
değişimi faydalımıdır?” |
|
Bazı allerjik kişiler
rahatsızlıklarının hava ve yer
değişimi ile azaldığını
farketmişlerdir. Örneğin, yüksek
rakım ve kuru iklimde yaşayan
hastaların deniz kenarlarına,
veya sahil şehirlerindeki
hastaların yüksek dağ iklimli
yerlere gittiklerinde rahat
ettikleri gözlenebilir.
Bu yörelerde yetişen çayır,
ot ve ağaç türleri farklı
olduğundan bunların yaydığı
havadaki polenler de farklıdır
ve yeni bir bölgeye gittiğinde
kişi o iklimdeki polen, mantar
küflerine allerjisi olmayabilir
ve dolayısıyla bir rahatlama
hiseder. Fakat bu hastalar
allerjik bünyeli olduğu için
birkaç ay veya sene sonra yeni
yerleşim çevrelerindeki
bitkilerin polenlerine de
allerji oluşarak şikayetleri
tekrar başlayabilir.
Bu nedenle allerji
hastalarının kısa bir müddet
rahat edebilmeleri için işini
gücünü bırakıp yer
değiştirmeleri tavsiye edilmez.
|
|
“...allerjilerin
tedavi edilmemesi sakıncalı
olabilir mi?” |
|
Tedavi edilmeyen allerjik
nezlelerde burunda polip
gelişebildiği gibi bazen de
astma gelişimine neden olabilir.
Atopik dermatit ve ekzema
tedavi edilmediği takdirde
enfeksiyonlara, bronşial astma
kontrolden çıkarak kronik
akciğer hastalıkları, amfizem,
bronşektazi ve hatta kalp
yetmezliğine yol açabilir.
|
|
“...allerji
aşıları olurken başka ilaç
alınabilirmi?” |
|
Allerji aşıları yapılmakta olan
bir kişinin alamayacağı bir ilaç
yoktur. Kişi aşı tedavisi
sırasında gerekli olan herhangi
bir ilacı alabilir veya ameliyat
olabilir. Çocukluk aşıları
gerekiyorsa bu aşılar allerji
aşısı ile aynı gün yapılmaz, 1-2
gün arayla yapılması tercih
edilir.
|
|
“...allerjilerin
ortaya çıkma yaşı nedir?” |
|
Allerjik bünyeli bir kimsenin
belirli bir maddeye karşı
allerji gelişmeden ve hastalık
belirtisi ortaya çıkmadan önce
sensitizasyon süresi dediğimiz
bir tanışma devresi gerekir. Bu
süreç birkaç dakika olabildiği
gibi yıllar boyu da sürebilir.
Bu sebeple allerjik hastalıklar
allerjik bünyeli kimselerin
yaşamlarının herhangi bir
döneminde ortaya
çıkabilmektedir.
Allerjik bünyeli doğmuş olan
çocuklar genelde ilk 3-6 aylık
dönemlerini rahat ve şikayetsiz
geçirirler 6 aylık dan sonra
çabuk ve sık üst solunum yolu
enfeksiyonları ile birlikde
zaman zaman kısa süreli
kaşıntılı deri lezyonları
oluşabilir. Üç yaşından sonra
çocuklarda sık sık burun
tıkanıklığı, burun akıntısı
enfeksiyon nöbetleri başlar.
Sonradan bu nezleler bronşlarada
inerek öksürük ve hırıltılı
solunuma şeklinde allerjik
bronşite dönüşebilir.
Yapılan araştırmalarda erkek
astmalıların yüzde 55, kadın
astmalıların yüzde 72 sinin 10
yaş altında hastalığın başladığı
tesbit edilmiştir. Çocukluk
çağında astma erkeklerde kızlara
nazaran 2 misli daha sık
görülmektedir.
|
|
“...allerjik
hastalıkların oluşmasını
önleyebilirmiyiz?” |
|
Allerjik bünyeli olarak doğan
çocukların allerjilerini önlemek
veya belirtilerin ortaya
çıkmasını ertelemek için bazı
önlemler alınabilir. Bunlar,
bebeklerin en az 6 ay anne sütü
ile beslenmesi, bu müddet içinde
başka hiç bir besin verilmemesi,
evde kedi,köpek veya kuş
beslenmemesi ve evde sigara
içilmemesi gibi tedbirlerdir.
|
|
“...allerji
uzmanlığı nedir?” |
|
Allerji Uzmanı (Allerjist)
doktor, allerjik hastalıkların
teşhis ve tedavisi dalında
ihtisas yapmış doktor demektir.
Allerjistler allerji
hastalıklarının en etkin tedavi
yöntemleri konusunda eğitim ve
tecrübelidirler. Allerjist bir
doktor tıp fakultesinden mezun
olduktan sonra önce Pediatri
veya Dahiliye dalında ihtisasını
tamamlar. sonra da allerji
üst-ihtisası yapar.
Memleketimizde dermataloji
ve göğüs hastalıkları
uzmanlarıda çocuk veya iç
hastalıkları dalında ek eğitim
yaparak allerji uzmanı
olabilmektedirler. Bu sebeple
allerjistler aslında hastanın
genel sağlığı konusunda ve diğer
dahili konularda da bilgi
sahibidirler.
|